Ροδοζάχαρη με το κουτάλι

Μη μου πείτε ότι η εικόνα ενός μικρού δαντελωτού γυάλινου πιάτου δεν σας γυρίζει πίσω, εκεί στα κεράσματα υποδοχής της γιαγιάς στο χωριό. Δεν υπήρχε νοικοκυριό στην ελληνική επαρχία που να μην είχε στο ντουλάπι βαζάκια με γλυκά του κουταλιού. Ήταν ιεροτελεστία η παρασκευή τους και παραμένει απόλαυση η κατανάλωσή τους, συνοδεία ελληνικού καφέ για καλωσόρισμα και γιαουρτιού για επιδόρπιο.

Το Γλυκό θέλει το… Μάστορά του

«Κυρ-Σάββα, ο γιος σου είναι γεννημένος για ζαχαροπλάστης» ήταν τα λόγια του Νίκου Παπαδόπουλου, ζαχαροπλάστη στην Πτολεμαΐδα το 1971, προς τον πατέρα του Γιώργου Σιδηρόπουλου από το Μεσόβουνο. Ο Γιώργος ήταν τότε 15 χρονών και πηγαινοερχόταν συχνά με το λεωφορείο από το Μεσόβουνο στην Πτολεμαΐδα για να πάρει γλυκά από το κατάστημα του κ. Παπαδόπουλου, προκειμένου να τα μεταφέρει στο καφέ-ζαχαροπλαστείο του πατέρα του στο χωριό. Αυτά τα λόγια ήταν αρκετά να κάνουν το Γιώργο Σιδηρόπουλο να αποφασίσει από πολύ νωρίς τι θέλει να κάνει στη ζωή του.

Ο κ. Σιδηρόπουλος έκανε τα πρώτα του βήματα στη ζαχαροπλαστική στο πλευρό του Νίκου Παπαδόπουλου και στα πέντε χρόνια που παρέμεινε στο εργαστήριο του «μάστορα» οι εμπειρίες που απέκτησε ήταν πολλές. «Ήταν πολύ δύσκολα εκείνα τα χρόνια. Καταρχάς δουλεύαμε πάρα πολλές ώρες και βέβαια όλα γίνονταν στο χέρι, γιατί μηχανήματα δεν υπήρχαν. Εκεί μάθαινες να κάνεις γλυκό και καταλάβαινες περί τίνος πρόκειται» λέει σήμερα ο κ. Σιδηρόπουλος. Προσθέτει, όμως, απευθυνόμενος σε όσους τώρα ξεκινούν τα πρώτα τους βήματα στη ζαχαροπλαστική ότι τότε δεν δούλευαν απλά για το μεροκάματο, αλλά για να μάθουν τα μυστικά της δουλειάς με την προοπτική να ανοίξουν κάποτε το δικό τους ζαχαροπλαστείο. «Αυτές οι εμπειρίες μου έδωσαν να καταλάβω πως ότι κάνουμε στη ζωή μας απαιτεί σοβαρότητα και ευθύνη» προσθέτει ανατρέχοντας για λίγο στα παλιά ο κ. Σιδηρόπουλος.


Εξιστορώντας, λοιπόν, τις εμπειρίες του από τις δύσκολες εκείνες εποχές, μας λέει πως αυτό που του έχει μείνει στο μυαλό είναι η «σκληρότητα» των ζαχαροπλαστών. «Όλα γίνονταν υπό την επίβλεψη και επιτήρηση του μάστορα, ώστε να αποφευχθεί το λάθος. Δεν εμπιστεύονταν κανείς τα παιδιά και πάντα κρατούσαν το μυστικό τους, γιατί ο φόβος ότι μπορεί να γινόμασταν καλύτεροι από αυτούς πάντα υπήρχε.

Έτσι λοιπόν, όση δουλειά και αν κάναμε, ποτέ δεν μας άφηναν να ολοκληρώσουμε τη συνταγή και πάντα το τελευταίο υλικό - μυστικό το έβαζαν οι ίδιοι μάστορες» συνεχίζει ο κ. Σιδηρόπουλος.

Στο Νίκο Παπαδόπουλο ο Γιώργος παρέμεινε μέχρι το 1976, όταν και ξεκίνησε τη στρατιωτική του θητεία. Κατά την τριετή εκτέλεση των στρατιωτικών καθηκόντων του, αεικίνητος και εργατικός σε όποια πόλη κι αν μετατίθετο, χτυπούσε πόρτες και αναζητούσε ζαχαροπλάστες, προκειμένου να πάρει ακόμη περισσότερες εμπειρίες και μυστικά. «Προσπαθούσα να εκμεταλλευτώ κάθε γνωριμία και δε βγήκα χαμένος από αυτό. Πρώτον και σημαντικότερον γιατί απέκτησα πολλούς φίλους και δεύτερον γιατί αποκόμισα πληροφορίες και συμβουλές που με βοήθησαν στην δουλειά μου» εξηγεί σήμερα.

Η απόλυσή του από το στρατό τον βρήκε το 1979 στο καφέ-ζαχαροπλαστείο που έστησε ο αδερφός του Βασίλης στην Κοζάνη. Στο «Λυχνάρι» ξεκίνησε να φτιάχνει τα πρώτα του γλυκά στο εργαστήριο που υπήρχε στην πίσω πλευρά του καταστήματος, το οποίο βρισκόταν στην οδό Δημοκρατίας απέναντι από το διοικητήριο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης. Λόγω, όμως, του ότι δεν είχε εμπειρία από την αγορά της εποχής, όπως ομολογεί σήμερα ο ίδιος, αποφάσισε να φύγει από την Κοζάνη τέσσερις μήνες μετά, έχοντας την εντύπωση πως το κατάστημα δεν είχε μέλλον και να ανοίξει ένα νέο με τον άλλο αδερφό του Κυριάκο στην Πτολεμαΐδα, στην οδό 25ης Μαρτίου.

Στο κατάστημα αυτό παρέμεινε μέχρι το 1995 όταν και άνοιξε νέο κατάστημα με την οικογένεια του και ξεκίνησε την οικογενειακή επιχείρηση που διατηρεί σήμερα.


«Σ’ εκείνο το μαγαζί χρειαζόταν να ακουμπάμε και να ενοχλούμε ουσιαστικά ο ένας τον άλλο, όταν χρειαζόμασταν ένα υλικό από τα ράφια. Ήμασταν στριμωγμένοι και πάντα είχα στο μυαλό μου να φτιάξω κάτι μεγάλο, σύγχρονο και άνετο, κυρίως για τον εργαζόμενο, γιατί ήξερα από πρώτο χέρι πως είναι να εργάζεσαι σ’ ένα όχι και τόσο ευρύχωρο μέρος» μας λέει ο κ. Σιδηρόπουλος, εξηγώντας πως αποφάσισε να κατασκευάσει το εργοστάσιο αρτοζαχαροπλαστικής που λειτουργεί σήμερα στο 4ο χιλιόμετρο Πτολεμαΐδας - Ανατολικού. Πρόκειται ομολογουμένως για ένα σύγχρονο κτίσμα, έκτασης 1400 τετραγωνικών μέτρων, το οποίο πληροί όλες τις προδιαγραφές διασφάλισης ποιότητας και αποτελεί πρότυπο λειτουργίας επιχείρησης στη Δυτική Μακεδονία, αλλά και στη βόρεια Ελλάδα γενικότερα.

Η έναρξη λειτουργίας του εργοστασίου έγινε το 2003 και σήμερα σ’ αυτό και στα δύο καταστήματα πώλησης που διαθέτει στην Πτολεμαΐδα, εργάζονται 27 άτομα. Επίσης, δίπλα στο εργοστάσια λειτουργεί η καφετέρια «Άρτεμις» με μοναδικό στυλ και διακόσμηση. Αξίζει να σημειωθεί πως όσον αφορά στην τοποθεσία του εργοστασίου, αυτή δεν επιλέχθηκε τυχαία. Ο κ. Σιδηρόπουλος ήθελε πάντα να βρίσκεται κοντά στο χωριό του και αποφάσισε να δημιουργήσει το όνειρό του, όπως ομολογεί, κατά μήκος του δρόμου Πτολεμαϊδας- Μεσοβούνου που πηγαινοερχόταν καθημερινά το 1971.


Στο χώρο αυτό μπορεί κανείς να βρει όλη τη γκάμα των προϊόντων γλυκού και άρτου. Η φιλοσοφία του Γιώργου Σιδηρόπουλου σχετικά με αυτό που αποκαλούμε σπεσιαλιτέ εμπεριέχεται στα παρακάτω λόγια του: «πιστεύω πως η σπεσιαλιτέ δε σημαίνει απαραίτητα ότι πρόκειται για κάτι μοναδικό, το οποίο δεν διαθέτει κάποιος άλλος. Πιστεύω ότι μπορεί να είναι κάποιο είδος που έχουν όλοι, απλά εσύ το κάνεις καλύτερα και το λανσάρεις έτσι στην αγορά». Όποιος, λοιπόν, έχει δοκιμάσει τρίγωνο σοκολάτας και προφιτερόλ από το Σιδηρόπουλο, δεν ξεχνά τη νοστιμιά τους!

Όλη αυτή η γκάμα των «πειρασμών» του κ. Σιδηρόπουλου παράγεται ετησίως από περίπου 10 τόνους ζάχαρης, 20 τόνους σοκολάτας, 20 τόνους αλεύρων, 40 τόνους κρέμας γάλακτος και 2,5 τόνους ξηρών καρπών! Αριθμοί όλο γλύκα! Το ίδιο γλυκό, όπως μας λέει, είναι και το όνειρό του. «Νομίζω πως εκπλήρωσα το όνειρό μου στο 100%. Έφτιαξα ένα χώρο σύγχρονο, όπως τον φανταζόμουν, και είμαι απόλυτα ευχαριστημένος. Το όνειρό μου ήταν να έχω και μια υπέροχη οικογένεια, την οποία και έχω και πιστέψτε με δεν χρειάζομαι τίποτα, μα τίποτα άλλο» λέει συγκινημένος ο κ. Σιδηρόπουλος. Σύμμαχός του οι πιστοί πελάτες του που του δείχνουν καθημερινά την εμπιστοσύνη τους, όχι μόνο γιατί είναι καλός «μάστορας» αλλά και γιατί είναι καλός άνθρωπος, όπως λένε.

Πηγή: Περιοδικό Όμικρον

Η αρπαγή της ωραίας Ελένης

Οι Θρακιώτες από την φύση τους άνθρωποι γλετζέδες, τους άρεζε το γλέντι η καλή παρέα, το κρασί, τα αστεία και όταν μαζεύονταν για να διασκεδάσουν έλεγαν διάφορες κωμικές ιστορίες, γλωσσοδέτες και διάφορα άλλα. Στην Αδριανούπολη, την ωραία αυτή πόλη της Ανατολικής Θράκης που την τραγούδησε η μούσα και την έκλαψε ο κόσμος, με τις συνοικίες της τις ωραίες, όπως ο Κιρισχανές, το Κιίκ και το Ιλνερίμ, στο οποίο είχαν και μία ιδιαίτερη διάλεκτο, το Κολωνάκι θα λέγαμε σήμερα.


Στις διασκεδάσεις τους συνήθιζαν να αφηγούνται την αρπαγή της ωραίας Ελένης, ένα μέρος από τον Τρωικό Πόλεμο με την δική τους διάλεκτο.


Έναν κιρό κι ένα ζαμάν ήταν ένας καλός βασιλιάς που τουν έλιγαν Μινέγαλου κι τη γυναίκατ’ γκιουζελίμ Ιλένκου, αμά ντουνιά γκιζελίμ Ιλένκου ήταν. Μια μέρα ντραν χτυπούν πορτάρις στου Μινέγαλου του σπίτ’.

- Κείνους που μέσα ρουτάει. Κιμ ό, ποιος είσι του λόους?

- Η Πάρης είμι, του Πρίαμου του τσιοτζουκλάρ τουν λέει κείνους.

- Πλάληξη Μινέγαλους κι άνοιξι την πόρτα.

Ω καλούς ουρίστι μπε Πάρη; Του λόους είσι μπε γιολντασίμ; Ουρίστι μέσα. Τουν πήρι απ’ του χέρ’ κι πήγαν ίσια στουν μουσαφίρ οντασί, τουν καλόν τουν οντά μι τα δυό τα σιντίρια. Ε πως είσι μπε ολούμ, τι κάνουν στου σπίτ’ μπαμπάς, νινές, τα καρντάσιας; Τουν ρουτάει Μινέγαλους.

- Δόξα του Θειό,καλά είμιστι ούλτισκις, λέει κείνους.

Η Μινέγαλους τουν έδουσι τσιγάρου κι ύστερα λέει στη γυναίκα τα’ τη γκιουζελίμ Ιλένκου.

-Γκιουζελίμ Ιλένκου,άιντι γλήουρα να μας φέρς δυό ρακιά.

Η γκιουζελίμ Ιλένκου πιτίκ-πιτίκ μι τα γκαλιτσούδια τα έφιριτου δίσκου μι τα ρακιά κι τουρλιου-τουρλιού μιζέδις μαζί. Αφσιτου δίσκου κι είπι.

- Ουρίστι

Η Μινέγαλους γιόμισι τα ποτήρια κι άιντι χαιρλισίν, είπι κι αρχίμσαν να πίνουν. Ηπιαν ένατσκου, κόμα ένατσκου, κόμα ένατσκου, του ρακί σώθκι κι Μινέγαλους τσιακίρ κέφι ίνκι..

Γκιουζελίμ Ιλένκου πιτίκ-πιτίκ μι τα γκαλιτσιούδια τα κι μι του δίσκου έφιρι κι άλλου κι άλλου ρακί κι άλλις μιζέδις.

Αμά Πάρης ούλου τσακμάκια έριχνι την γκιουζελόιμ Ιλένκου, που την καλουφαίνουνταν κι κείναν.

Μιζέδις όριξι τις άνοιξαν κι ήπιαν ένατσκου, κόμα ένατσκου, κόμα ένατσκου όσου που η Μινέγαλους ίνκι τάπα.

Τότι η Πάρης ήβρι αραλίκ κι λέει στην Ιλένκου. Αμάν κουζούμ γκιουζελίμ Ιλένκου πουλύ σ’ αγαπώ.

Κειν λόυ δεν είπι, μον καρδούλα τις χτυπούσι.

Η Πάρης τότε βήκι όξου, φώναξι τέσσερις τουλουμπατζήδες μι τα κόκκινα τα ζουνάρια κι την καβράτησαν την γκιουζελίμ Ιλένκου, την πάν’ στου καράβ’ κι άμπρε μαλίμ με τις κοντάρες παν στην Τροία...


ΧΟΙΡΙΝΟ ΜΕ ΛΑΧΑΝΟ ΤΟΥΡΣΙ
(Της γιαγιάς Λαμπρινής από τον Κιρισχανέ της Αδριανούπολης)



Υλικά
2 κιλά λάχανο τουρσί
4 κουταλιές της σούπας ανάλατο βούτυρο
1 γεμάτη κουταλιά της σούπας πολτό ντομάτας
2 με 3 μικρές πιπεριές καυτερές ( προαιρετικά)
1,5 φλιτζάνι ελαιόλαδο
1,5 κιλό χοιρινό, κατά προτίμηση ωμοπλάτη, κομμένο σε μερίδες
χυμό δύο λεμονιών
αλάτι και μαύρο πιπέρι

Εκτέλεση: Κόβουμε το λάχανο όπως στη σαλάτα, αλλά πιο χοντρό, στραγγίζουμε το νερό που έχει. Ζεσταίνουμε το βούτυρο σε μια μεγάλη κατσαρόλα και προσθέτουμε το λάχανο, ρίχνοντας τον πολτό της ντομάτας το σκεπάζουμε και το μαλακώνουμε στο λάδι για 10-15 λεπτά περίπου μέχρι να μαραθεί. Σε μία άλλη κατσαρόλα σοτάρουμε το κρέας με το λάδι και με την καυτερή πιπεριά. Αφού ροδίσει το ρίχνουμε στην κατσαρόλα με το λάχανο, βάζουμε το χυμό του λεμονιού το ανακατεύουμε με ξύλινη κουτάλα, σκεπάζουμε την κατσαρόλα και την αφήνουμε να σιγοβράσει σε χαμηλή φωτιά για μιάμιση ώρα περίπου.

Σερβίρεται σε ρηχό πιάτο και συνοδεύεται από κόκκινο κρασί.

Παιχνίδια με μήλα

Η μηλιά είναι ένα από τα ευλογημένα δένδρα του τόπου μας. Τη βρίσκεις παντού, από χαμηλά κοντά στις ελιές, έως πολύ ψηλά ανάμεσα στις καστανιές και τις οξιές. Άλλοτε είναι σε περιποιημένους μηλεώνες, κλαδεμένη, χαμηλή, διαμορφωμένη σε σχήμα ‘κυπέλλου’ για να μαζεύεται εύκολα και άλλοτε εγκαταλειμμένη μέσα σε βάτα και αγριόχορτα, μόνη της, ψηλή και ακλάδευτη, αλλά με μικρά μήλα όλο γεύση και άρωμα πραγματικού μήλου.

Πολλές ήταν οι ποικιλίες που καλλιεργούνταν από παλιά, με πιο γνωστά τα φιρίκια, αλλά και ρενέδες και σκιούπια, που σήμερα σχεδόν εξαφανίστηκαν για να πάρουν τη θέση τους πρώτα αμερικάνικες ποικιλίες και πρόσφατα ιταλικές. Μήλα για όλα τα γούστα και τα βαλάντια, φιρίκια Λεχωνίτικα στρόγγυλα και μικρά, σε χαμηλή τιμή για τους φτωχούς, τα ακριβώτερα Ορεινά φιρίκια, μεγάλα και μακρόστενα και οι ρενέδες (ξυνόμηλα) για τους διαβητικούς.

Σήμερα που η βιοποικιλότητα χάνεται σε όφελος της μαζικής παραγωγής, αναζητώντας τις αυθεντικές γεύσεις, που προέρχονται από την παράδοσή μας προσπαθούμε να ξαναανακαλύψουμε τις παλιές ποικιλίες και τις αντίστοιχες συνταγές, με τις οποίες οι ‘παλιοί Πηλιορείτες’, αξιοποιούσαν τα προϊόντα της γης τους. Η διαφορά μας βέβαια είναι ότι εκείνοι έκαναν γευστικά θαύματα σχεδόν με το τίποτα, απλά για να τραφούν και εμείς σήμερα θα προσεγγίσουμε τις ίδιες γεύσεις, με σεβασμό μεν, αλλά σαν αλατοπίπερο στην αγχωτική καθημερινότητά μας. Ας είναι όμως, αρκεί το γευστικό ταξίδι.

Η ΦΙΡΙΚΙΑ

Δέντρο θεόρατο γίνεται η παραδοσιακή φιρικιά. Τη βρίσκει κανείς παντού, μοναχική σε κήπους και σε αυλές, αλλά και στην άκρη του δάσους και στη μέση του μηλεώνα. Η ιδιαιτερότητα της ότι καρπίζει μια φορά κάθε 2 χρόνια, αλλά στη χρονιά της σαν την άμμο της θάλασσας είναι τα φιρίκια. Όπου όμως υπάρχει πλήθος, τότε επεμβαίνει και η λαϊκή σοφία δημιουργώντας συνταγές για την αξιοποίησή τους.


ΠΕΤΙΜΕΖΙ ΑΠΟ ΜΗΛΑ (ΦΙΡΙΚΙΑ)

Πλούσιος και ευλογημένος ο τόπος μας. Γεμάτος αμπέλια με σταφύλια γεμάτα γεύση και άρωμα. Μα για να κάνουν πετιμέζι οι νοικοκυρές χρησιμοποιούσαν και μήλα,  κυρίως φιρίκια. Ποια μήλα όμως, πρώτα αυτά που έπεφταν από το δέντρο και μετά αυτά που δεν ήταν εμπορεύσιμα, τα μικρά, τα δύσμορφα, με στίγματα, κλπ. Η συνταγή απλή, αλλά κοπιαστική.

Συνταγή προσαρμοσμένη για 10 κιλά μήλα.

Πλένουμε και χοντροκόβουμε τα φιρίκια, αφαιρώντας τα κοτσάνια και όσα σπόρια μπορούμε. Τα βάζουμε στην πιο μεγάλη κατσαρόλα μας και προσθέτουμε νερό έως τη μέση. Βράζουμε αρκετή ώρα, έως ότου τα φιρίκια λιώσουν. Όταν κρυώσουν τα βάζουμε σε δόσεις σε ένα τουλουπάνι και πιέζοντας συγκεντρώνουμε το χυμό τους σε μια άλλη κατσαρόλα. Όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία βάζουμε την κατσαρόλα να βράσει σε δυνατή φωτιά και συνεχίζουμε το βράσιμο έως ότου ο χυμός γίνει σκουρόχρωμος και παχύρρευστος σαν μέλι. Τον βάζουμε σε μικρά βάζα και τον διατηρούμε όπως τις μαρμελάδες.

Χρησιμοποιείται αντί για μέλι σε ροφήματα και τηγανίτες, αλλά και σαν πετιμέζι σε κέικ και νηστίσιμες συνταγές.

*** Αν θέλουμε να γίνει πιο γλυκό προσθέτουμε λίγη ζάχαρη στο τέλος του βρασμού.


ΦΙΡΙΚΙ ΓΛΥΚΟ


Υλικά

30 φιρίκια μικρά, 1 κιλό ζάχαρη, Χυμό λεμόνι, Αρμπαρόριζα ή βανίλια
Εκτέλεση

Σε μια κατσαρόλα βάζουμε τη ζάχαρη με 2 ποτήρια νερό και φτιάχνουμε ένα ελαφρύ σιρόπι, αρωματίζοντας με αρμπαρόριζα ή βανίλια.. Καθαρίζουμε τα φιρίκια και αφαιρούμε τα κουκούτσια τους με μαχαίρι ή ειδικό εργαλείο. Τα τοποθετούμε στην κατσαρόλα και ρίχνουμε από πάνω το σιρόπι και αφήνουμε το γλυκό μας να βράσει σε σιγανή φωτιά. Ξαφρίζουμε με προσοχή και προσθέτουμε 3 κουταλιές της σούπας χυμό λεμονιού. Όταν βράσει αρκετά σβήνουμε τη φωτιά. Την επόμενη ημέρα ελέγχουμε την πυκνότητα του σιροπιού και αν χρειάζεται το δένουμε λίγο ακόμη σε σιγανή φωτιά. Το βάζουμε σε βάζα κολλητά το ένα με το άλλο και προσθέτουμε το σιρόπι να τα σκεπάζει.

**** η παλιές νοικοκυρές για να γίνει πιο τραγανό αφού καθάριζαν τα φιρικάκια, τα έβαζαν σε μια λεκάνη με ξινό για 2 ώρες.



ΓΛΥΚΟ ΜΗΛΟ

Υλικά

3 κιλά μήλα, 3 κιλά ζάχαρη, λίγο λεμόνι, μοσχοκάρυδο
Εκτέλεση

Τρίβουμε τα μήλα στον τρίφτη. Αν χρησιμοποιήσουμε τη χοντρή σκάλα το αποτέλεσμα θα είναι προς το γλυκό κουταλιού, αν χρησιμοποιήσουμε την ψιλότερη, τότε θα μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε και σαν τραγανή μαρμελάδα. Βάζουμε τα τριμμένα μήλα σε μια κατσαρόλα χρησιμοποιώντας ένα φλιτζάνι μετρώντας και προσθέτοντας όσα φλιτζάνια μήλο τόσα και ζάχαρη. Ραντίζουμε με 2 κουταλιές της σούπας λεμόνι και βράζουμε σιγά – σιγά. Ξαφρίζουμε και προσθέτουμε ψιλοκοτριμμένο μοσχοκάρυδο. Όταν δέσει (γίνεται πηκτό χωρίς πολύ ζουμί) σβήνουμε και βάζουμε στα βάζα. Χρησιμοποιείται σαν γλυκό του κουταλιού, μαρμελάδα και σαν γέμιση για πάστα φλώρα ή κέικ.

**** οι παλιές νοικοκυρές χρησιμοποιούσαν αντί για μοσχοκάρυδο, βανίλια και αρμπαρόριζα.

**** την ίδια συνταγή μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και για κυδώνια ή αχλάδια.


ΜΗΛΟΠΙΤΑ  

Υλικά ζύμης
¾ πακέτου βούτυρο ή μαργαρίνη
6 κουταλιές νερό
1 αυγό
2 κουταλιές σούπας ζάχαρη
ελάχιστο αλάτι
αλεύρι για όλες τις χρήσεις όσο πάρει (περίπου 2-3 φλυτζάνια)
Υλικά γέμισης
Λίγο βούτυρο
8-10 μήλα
½ κουταλιά γλυκού κανέλα
3 κουταλιές της σούπας μαύρη ζάχαρη
Εκτέλεση

Δουλεύουμε σε μεγάλο μπωλ το αλεύρι με το βούτυρο και τη ζάχαρη με πηρούνι (όχι με τα χέρια). Προσθέτουμε σταδιακά το νερό και εξακολουθούμε το ζύμωμα μέχρι να ξεκολάει το μείγμα από τα τοιχώματα. Ανοίγουμε κατόπιν πάνω σε λαδόχαρτο ένα χοντρό φύλλο πάχους περίπου 1 εκατοστό και το στρώνουμε σε καλά βουτυρωμένο ταψάκι.

Στο μεταξύ καθαρίζουμε τα μήλα τα κόβουμε σε οκτώ φέτες το καθένα και τα καβουρδίζουμε σε ρηχή κατσαρόλα, με το βούτυρο και τη ζάχαρη. Μόλις πάρουν μια δυνατή βράση, σβύνουμε τη φωτιά, τα πασπαλίζουμε με την κανέλα και τα αφήνουμε σκεπασμένα στην κατσαρόλα (δεν πρέπει να μαλακώσουν πολύ).

Στρώνουμε τα μήλα στο ταψί με τη ζύμη και γυρίζουμε ελαφρά προς τα πάνω τις άκρες της ζύμης. Ψήνουμε σε μέτριο φούρνο για ¾ της ώρας. Στο τέλος του ψησίματος, πασπαλίζουμε τα μήλα με λίγο ζάχαρη ακόμη και βάζουμε το ταψί 1-2 λεπτα στο γκριλ.

Πηγή: amanita

Μια συνηθισμένη μέρα του Σεπτέμβρη

Η 23η Σεπτεμβρίου που πλησιάζει, λέει το άρθρο των Νέων, είναι η ημέρα της οικολογικής μας χρεωκοπίας. Καταναλώνουμε περισσότερα από όσα παράγει η φύση ετησίως. Και αν δεν λάβουμε μέτρα –προειδοποιεί ο ΟΗΕ- το 2050 οι φυσικοί πόροι θα τελειώσουν. Άλλο ένα καμπανάκι για την κακοποίηση της φύσης και του περιβάλλοντος από το ανθρώπινο χέρι.

Ποιο περιβάλλον; Σκέφτομαι το δικό μου βρώμικο και μολυσμένο περιβάλλον σ’αυτή την πόλη που κάθε μέρα γίνεται όλο και πιο άθλια.

Γυρίζω στο σπίτι με τα πόδια, σουρουπώνει και περιπλανιέμαι στα στενάκια κάτω από την Παύλου Μελά. Πεζοδρόμια με σπασμένες πλάκες, αναιμικά απότιστα δεντράκια, σκουπίδια κάθε λογής, σπασμένα μπουκάλια, νεκρά ξεκοιλιασμένα περιστέρια, ξέχειλοι σκουπιδοντενεκέδες, και δίπλα τους παρατημένα διάφορα, σακούλια με μπάζα ξεχαρβαλωμένοι καναπέδες, μουχλασμένα στρώματα και παλιές μοκέτες που μουλιάζουν μέσα στα βρώμικα νερά της χθεσινής βροχής. Μου φράζουν το δρόμο και η μυρωδιά τους ανακατεμένη με το καυσαέριο από τα μηχανάκια και τα παλιά αυτοκίνητα μου κόβει την αναπνοή. Δυο νεαροί κουβαλάνε μια παλιά ηλεκτρική κουζίνα, ένα μελαγχολικό κοριτσάκι κάθεται στα σκαλιά μιας πολυκατοικίας και κρατάει από το λουρί του ένα θεόρατο σκύλο, ένας γέρος περνάει δίπλα μου και αφήνει πίσω του μια μπόχα χειρότερη και από αυτή του σκουπιδοντενεκέ.

Κρυφοκοιτάζω στα υπόγεια των πολυκατοικιών. Τα περισσότερα ήταν κάποτε αποθήκες και μαγαζάκια, τώρα τελευταία έγιναν σπίτια. Μέσα από ένα βρώμικο παράθυρο, μια μεσόκοπη χοντρή γυναίκα κάθεται σε μια σαραβαλιασμένη πολυθρόνα και ξεφυλλίζει περιοδικά. Δίπλα της, πάνω στο τραπέζι μια φουντωτή γάτα με ανασηκωμένη ουρά τρώει κάτι από ένα πιάτο. Ολα τα υπάρχοντα της γυναίκας είναι φυλαγμένα μέσα σε νάιλον σακούλες, που είναι στιβαγμένες στο κρεβάτι, στις καρέκλες, στο πάτωμα, παντού.Λίγο παρακάτω, σε ένα φτωχικό αλλά περιποιημένο δωματιάκι ένας γέρος ρίχνει πασιέντζες δίπλα στο αναμένο καντήλι, δυο πολυκατοικίες παραπέρα μέσα από τις κατεβασμένες γρίλιες ξεχύνονται αμανέδες και μυρωδιές μιας βαριάς ανατολίτικης κουζίνας.Ενα χαρτί κολημένο στο τζάμι ένα αλβανικού μπακάλικου προειδοποιεί τους πελάτες του ότι απαγορεύεται να πίνουν έξω από το μαγαζί. Οι Αλβανοί, μπορεί να είναι και Ρουμάνοι ή Ουκρανοί –θα σε γελάσω για την εθνικότητα -παίρνουν τις μπύρες τους και κάθονται παραδίπλα στην είσοδο μιας πολυκατοικίας.

Ανηφορίζω προς τον Αι Δημήτρη, η πόρτα μιας από τις χαρτοπαικτικές λέσχες της γειτονιάς είναι ορθάνοιχτη. Απέξω γλάστρες με φίκους μέσα θολό τοπίο, πράσινη τσόχα, χλωμά πρόσωπα, μυρωδιά κλεισούρας και τσιγαρίλας.

Φτάνω στο σπίτι μου, κλείνω την πόρτα και αφήνω απέξω όλα τα κακά. Βγαίνω στο μπαλκόνι, χώνω τη μύτη μου στις γλάστρες με το βασιλικό, τη λουίζα και το δυόσμο και παίρνω βαθειές ανάσες. Δεν αρκούν για να διώξω την μυρωδιά της πόλης που με ακολουθεί. Λύση όμως υπάρχει...

Στο ψυγείο έχουν μείνει 2-3 κιλά σταφύλια από την κληματαριά που σκιάζει την ταράτσα της γειτόνισσας. Ναι, σ’αυτή τη θλιβερή πόλη, υπάρχουν ακόμη κάτι αυλές με κληματαριές που κάνουν εξαιρετικά σταφύλια. Θα φιάξω , λοιπόν, πετιμέζι και μουσταλευριά για να μυρίσει το σπίτι μου φθινόπωρο. Τα πλένω, καθαρίζω τις ρόγες, τις ρίχνω λίγες λίγες στο μούλτι, γιατί βαριέμαι να τις στίψω όπως πρέπει με το χέρι και μετά σουρώνω το χυμό τους δυο φορές, πρώτα με ένα λεπτό σουρωτήρι και κατόπιν στο φίλτρο του καφέ. Δοκιμάζω αυτό που μένει στο φίλτρο, είναι ένας πυκνός πουρές με παιδική γεύση. Θα τον φάω αργότερα μαζί με κατσικίσιο τυράκι πιπεράτο από τη Μάνη. Το αγαπημένο μου.

Βάζω την κατσαρόλα με το μούστο σε μέτρια φωτιά. Μόλις πάρει βράση, ξαφρίζω καλά καλά και αφήνω το ρόδινο υγρό να βράσει περίπου 50 λεπτά μέχρι να μείνει το 1/3.  Στο μεταξύ το σπίτι έχει μυρίσει υπέροχα. Επίτηδες δεν ανάβω τον εξαεριστήρα, θέλω η μυρωδιά να πλημμυρίσει όλα τα δωμάτια, να τρυπώσει παντού , να διώξει κάθε υποψία ασχήμιας.

Το πετιμέζι είναι έτοιμο. Το αφήνω στην άκρη να κρυώσει. Αύριο θα το βάλω στο μπουκάλι. Μετράω ένα ποτήρι, το ρίχνω πάλι στην κατσαρόλα, διαλύω 2 κουταλιές της σούπας κορν φλάουρ σε ενάμισι ποτήρι νερό και το αδειάζω στην κατσαρόλα με το πετιμέζι.  Ανακατεύω συνεχώς, μέχρι που η μουσταλευριά αρχίζει να πήζει. Την κατεβάζω από τη φωτιά, είναι ανάλαφρη και αρωματική, η πιο ωραία μουσταλευριά που έχω δοκιμάσει στη ζωή μου. Τη μοιράζω σε τρία μπολάκια, ρίχνω από πάνω λίγη κανελίτσα, σουσάμι και τριμένο καρύδι.

Τρέξε λοιπόν στη λαϊκή. Ίσα που προλαβαίνεις να βρεις σταφύλια. Καλό φθινόπωρο...